مرا که بی‌تو شادم، پریشان مکن

«راه‌های پایان دادن به یک رابطه»

بعد از ظهر

بدترین آدم دنیا در تمام کردن رابطه منم. از همان لحظه‌ای که احساس می‌کنم قرار است رابطه را تمام کنم بازی موش و گربه را شروع می‌کنم. کم کم نمی‌توانم مثل قبل به مدت طولانی در چشم‌های طرفم نگاه کنم. تلفن‌هایم کمتر و کمتر می‌شود. دعوت‌هایش به اینور و آنور رفتن را رد می‌کنم و در پس همه این رفتارها انتظار دارم طرفم خودش بفهمد که قضیه از چه قرار است.

شاید هم تقصیر من نیست که راه بالغانه تمام کردن رابطه را در پیش نمی‌گیرم. تجربه‌های قبلی‌ام قطعاً موثرند. شده که خواسته‌ام رک و راست به طرف بگویم که می‌خواهم رابطه را تمام کنم اما هنوز جمله‌ام کامل از دهنم درنیامده که طرف شروع کرده به گریه و زاری. اگر یک چیز در دنیا باشد که دلم نخواهد بخشی از آن باشم، صحنه پایانی تئاتر اتمام رابطه است که در آن مرد دارد به زن التماس می‌کند که بماند و صدای مردانه‌اش از فرط گریه و زاری خروسکی شده و قطره‌های آب بینی‌اش لابلای سبیلش (اگر داشته باشد) گیر کرده‌اند. بنابراین با اولین دیالوگ مردانه، در نقش زن دلسوز و بساز فرو رفته‌ام و در حالی که در دل به خودم فحش میداده‌ام به طرف قول داده‌ام تا آخر عمر با او بمانم.

شق دیگر قضیه این است که تا گفته‌ام می‌خواهم رابطه را تمام کنم سیل کلمات توهین‌آمیز به سمتم روانه شده که محتوایشان این بوده که دلم هم بخواهد با آن آدم بمانم و او از سر من هم زیاد است و قضیه به مفتضح‌ترین شکل ممکن تمام شده است. و البته درمورد شخص من هر دو شق قضیه در نهایت به سیستم کش‌تنبانی منتهی شده است. طرف هی رفته و هی آمده تا بالاخره خاصیت کشسانی رابطه تمام شده و آن سر کش، خسته و از نفس افتاده رفته دنبال زندگی خودش.

بعد از تمام این تجربه‌ها، اکنون این منم، زنی در آستانه فصلی نو که نقشه‌اش برای تمام کردن رابطه بعدی (که حتی هنوز شروع هم نشده) این است که به محض احساس کردن اینکه رابطه‌ای دیگر جواب نمی‌دهد یک تور دوهفته‌ای رزرو کند، تلفنش را از دسترس خارج کند و در حالی که در هتل نوشیدنی خنکش را هورت می‌کشد برای طرفش آرزوی صبر و آرامش کرده و از خدا بخواهد که زودتر کش رابطه به نخی بی‌خاصیت تبدیل شود که شکم داده و غبار چرک زمان آن را از چشم طرف مقابل انداخته است.

Advertisements

ما دروغ بودیم

«راه‌های پایان دادن به یک رابطه»

نیمروز

شانزده ساله بودم که براى بار اول با یک پسر دوست شدم و هر روزى که گذشت یک دل نه صد دل عاشق. بعد از دو سال و نیم رابطه، از اون آدمى که بودم تبدیل به دخترى شده بودم که براى خوش‌آیند طرفش دست به هر کارى مى‌زنه چون خیال مى‌کردم تمام اینها خاصیت عشقه.

دوستانم رو تغییر دادم، هرجایى مى‌خواستم برم باید قبلش بهش اطلاع مى‌دادم، نوع پوششم رو اون انتخاب مى‌کرد و هر وقت با هم بودیم توى کوچه و خیابون با مردها دعوا راه مى‌انداخت و هر زمانى که دلش مى‌خواست باید پیشش مى‌رفتم تا نیاز جنسیشو برآورده کنم و متاسفانه خیال مى کردم تمام اینها از علاقه زیادش به من سرچشمه مى‌گیره و من با دل و جون قبول کرده بودم. روزهاى آخر، چون توى خیابون بعد از دانشگاه با همکلاسى پسرم سر تحقیقى که بهمون سپرده بودن قرار داشتم تا مطالب مربوط به خودم رو بهش بدم، چنان دعوایى با پسر بخت‌برگشته راه انداخت که بیا و ببین. سر آخر هم حتا دست به خودزنى زد و با چاقو بازوش رو برید…

یک روز همون همکلاسى کتک خورده‌م بهم گفت بهتره بازیچه دست همچین آدمى که تعادل روحى نداره نباشم، بعد از حرف اون به تمام این سال‌ها فکر کردم و با همه سختى به خاطر فرو نرفتن بیشتر توى این رابطه مریض تصمیم به قطع کردن گرفتم. اما وجه دیگه‌اى هم پشت این قطع رابطه بود، ترس! ترس از آینده، من دیگه دختر دو سال قبل نبودم، از همه وجودم و باورهام به خاطرش دست کشیده بودم و روزهاى پیش روم بدون حضور اون ترسناک به نظر مى‌رسید. اما ادامه دادن این مسیر هم چیزى جز تباهى نداشت. پس تصمیم گرفتم یکباره این رابطه رو تمام کنم، اگر آروم آروم شروع مى‌کردم به قطع این رابطه، همه چى سخت‌تر مى‌شد چون مى‌دونستم قراره از دستش بدم و برام عزیزتر هم مى‌شد و من این رو نمى خواستم.

روزهاى بعدى وحشتناک‌تر از اون چیزى بود که فکر مى‌کردم. از یک طرف درد سراب عشق بود و احساس توى قلبم و غم نبودنش، و از طرف دیگه تمام شدن یک دفعه‌اى رابطه اون هم از سمت من، باعث وحشى‌تر شدن اون شده بود. برام ایجاد مزاحمت کرد، نه خودش که دوستانش رو اجیر کرده بود تا توى خیابون جلوم رو بگیرن، تلفنم یکسره زنگ مى‌خورد و همینطور تلفن خونه. بابام متوجه جریان شد و براى بار اول بدون اینکه کتکم بزنه با نگاه تحقیرکننده بهم گفت لیاقتم همینه و عرصه رو برام تنگ‌تر کرد. مثل دختر دبستانى خودش من رو به دانشگاه مى‌برد و برمى‌گردوند. زندگى تماما برام تیره و تار شده بود و هى پشت سر هم از اون پیغام مى‌گرفتم که برگرد و همه چى رو فراموش کن. اما دیگه فراموش‌کردنى در کار نبود… دندون پوسیده رو کنده بودم سر آخر و فقط جاى خالیش مونده بود که یادآور حماقتم بود، همین…

خودتان را با Alt+Ctrl+Delete راه‌اندازی مجدد کنید

«راه‌های پایان دادن به یک رابطه»

پیش از ظهر

یک.
شیفته‌ی دختری بوده و در طول سال‌های نه چندان کوتاه رابطه‌شان هر بار او را می‌دیده تپش قلبش را درون سینه حس می‌کرده. می‌گوید ارتباطشان  با هجرت ناگهانی دختر به کانادا تمام شده است. یعنی یک روز که خوش و خرم با هم بوده‌اند دختر یکباره برگشته وگفته که دارد می‌رود. این حرف را که شنیده حس کرده دنیا به آخر آمده. به دختر گفته مگر می‌شود این تصمیم را یک روزه گرفته باشی؟ دختر هم درآمده که نه! خیلی وقت است بهش فکر می‌کنم و کارهایم را از ماه‌های قبل کرده بودم و تصمیم قطعی داشتم اما فکر کردم در عمل انجام شده قرارت بدهم تا نه نگویی و به خاطر من هم که شده بیایی.

خوب البته روش دخترکارگر نیفتاده. دختر رفته و پسر مانده. درهم شکسته و ویران به گفته خودش. می‌گوید رابطه‌اش با دختر همان لحظه‌ای که رفت و همه قرارهایشان را فراموش کرد، تمام شده است. اما می‌دانم که این تنها تصور اوست. حالا هر آدم تازه‌ای در زندگی اش را با «او» مقایسه می‌کند. مدام می‌ترسد که آدم تازه را بپذیرد و بعد بر اثر یک نهان‌روشی دیگر او را از دست بدهد. تبدیل شده به انسانی نگران، مضطرب و مشوش که اگر از شریک فعلی‌اش دور بماند به او شک می‌کند و وقتی با اوست مدام دارد کنکاش می‌کند و به دنبال توطئه‌ای، تصمیمی پنهانی می‌گردد. تاثیر و سلطه رابطه پیشین بر زندگی امروز پسر نشان می‌دهد که رابطه پیشین هنوز هم برای او پرونده‌ای مفتوح است و یادآوری‌های بی‌مورد و گاه و بیگاه آن رابطه ناکام و ناتمام ارتباط امروزش را به بیراهه می‌کشاند.

دو.
دختر پرانرژی و با نشاط است. می‌خندد، جست و خیز می‌کند. لبخندهایم را که می‌بیند می‌گوید اگر سه سال قبل می‌دیدمش نمی‌شناختمش. روحیه‌اش همین است اما دوست پسری داشته که برای توی ذوق زدنش مترصد فرصت بوده و مدام به خاطر نشاط و کودکی‌هایش او را تحقیر می‌کرده. «نه انگار که بیست و پنج سالته» یا «تولدته؟ خوب که چی!». می‌گوید در تمام دو سال و نیم رابطه‌مان هرگز من را به دوستانش معرفی نکرد و به هیچ کدام از دورهمی‌هایی که دعوت شدم نیامد. گویا پسر رابطه‌ای پنهانی و دور از انظار می‌خواسته و این به مذاق دختر خوش نمی‌آمده. در نهایت هم بعد از دو سال که موضوع را با پسر در میان گذاشته شنیده که :«من جز تو آدم‌های دیگه‌ای تو زندگیم دارم که نمی‌خوام به خاطر حضور تو به عنوان دوست دخترم از دستشون بدم». همین باعث می‌شود دختر تصمیم به قطع ارتباط بگیرد اما بعد از قطع ارتباط به شدت افسرده و درهم شکسته می‌شود. اعتماد به نفسش را از دست می‌دهد و گمان می‌کند اینجایی که ایستاده آخر دنیاست.

حالا با فرد دیگری آشنا شده که خوب و مهربان است. او را همینطوری که هست دوست دارد. به قول خودش آدم تازه‌ی زندگی‌‌اش با کمال علاقه او را به دوستانش معرفی می‌کند و از بودن در کنار او لذت می‌برد و اشتیاق کودکانه‌ی دختر برایش خوشایند است. اما دختر همچنان نگران است و این یعنی رابطه‌ی قبلی برایش پرونده‌ای مفتوح است و تمام نشده.

سه.
به نظر می‌رسد هر رابطه‌ای ممکن است روزی به پایان برسد. پس بهتر این است که همیشه جایی برای چنین اتفاقی در ذهن داشته باشیم حتی اگر عمر رابطه طولانی باشد. اگر روزی به خود آمدید و دیدید چیزی میان شما و شریک عاطفی‌تان تغییر کرده، فکر نکنید که رسیده‌اید به آخر دنیا. لحظه‌هایتان را مرور کنید. بی‌اینکه خودتان را فدا شده و او را ظالم ببینید. سفرهایی که با هم رفته‌اید را مرور کنید. لحظه‌های با او بودن را، حتی بدون او بودن را. اینطوری به یاد می‌آورید از کی اشتیاقش برای دیدار شما کم شد. می‌فهمید چه اتفاقی باعث شد شور رابطه از دست برود. تمام شدن ارتباط عاطفی ممکن است باعث شود رنجیده و اندوهگین شوید یا تمرکزتان را از دست بدهید اما نباید در دام اندوه بیفتید. باید مشاوره بگیرید. به پزشک مراجعه کنید. ممکن است شما کسی باشید که قصد ترک رابطه را دارد. حواستان باشد که عذاب وجدان و ترس از دچار شدن دیگری به مشکلات روحی نباید شما را در یک ارتباط آسیب دیده نگاه دارد. فکر کردن به جدایی  و درگیر احساسات شدن ممکن است به شما این تصور را القا کند که باید رابطه‌تان را با چنگ و دندان حفظ کنید. به جایش باید قبول کنید که عشق و علاقه با همان آسانی که می‌آید نخواهد رفت. همه رابطه‌ها مثل سکه دو رو دارند و نمی شود تنها روی خوب آنها را دید. شما باید دوباره راه‌اندازی شوید. بپذیرید به تعداد همه آدم‌هایی که در روابط‌شان شکست خورده‌اند ریست کردن‌های مختلفی وجود دارد.

 

پی‌نوشت:
فشردن همزمان کلیدهای Alt+Ctrl+Delete روشی است برای ریست کردن کامپیوتر با استفاده از صفحه کلید.

عاشقی و فارغی آن‌لاین و اس‌ام‌اسی

«راه‌های پایان دادن به یک رابطه»

صبح

یادم است که حالم اصلا خوش نبود. نمی‌دانستم چه غلطی باید بکنم و چه باید بگویم. با اینکه دختربچه هم نبودم و بیست و پنج سالم گذشته بود اما به معنای واقعی خودم را برای یک «نه» گفتن مثل یک خر در گل می‌دیدم. کسی شاید باور نکند که یک دختر تهرانی تا بیست و پنج سالگی مجبور نشده باشد یک «نه» محکم بگوید و رابطه‌ای را تمام کند. دلیلش صد البته این نبود که خواهر کوچک مریم مقدس بودم یا مشابهش، واقعیتش اینست که من آدم گند دماغی هستم و یک جورهایی مثل یک گربه دائما در حالت هوشیار بسر می‌برم. با کوچکترین بوی خطری یا آدم غریبه و مشکوکی فرار می‌کنم و تا وقتی خودم اعتماد نکنم و انتخاب نکنم به هیچکس اجازه نزدیک شدن هم نمی‌دهم، دست زدن یا بیشتر از آن پیشکش! (آنهایی که گربه داشته یا دارند خوب این اخلاق گربه‌سانان را می‌شناسند.)

یادم است که آنچه که بود حتی نمی‌شد اسمش را یک رابطه گذاشت. به واقع یک تلاش یک طرفه بود برای نزدیک شدن به من و متقاعد کردنم به شروع یک رابطه اما همین حد از نزدیک شدن و همصحبتی هم برایم کافی بود تا بفهمم من آدم آن رابطه فرضی ِ آتی نیستم و بهتر است خودم و کس دیگری را دست نیندازم. حتی فکر اینکه هر روز عصر که از سر کار بر می‌گردم یا شبش قرار باشد با کسی بطور دائمی تلفنی حرف بزنم برایم یک عذاب الیم بود و این وسط خیلی مهم نبود برایم که آن فرد چه آدم پرمحبتی بود و چقدر توجه خرجم می‌کرد و چقدر با دست نوشته‌ها، کتاب‌ها و بسته‌های شکلاتی که می‌فرستاد حسرت یا شاید حسادت برخی دوستان را برمی‌انگیخت. از آن جنس توجهات که همه چه زن و چه مرد دوست دارند. همه ما دوست داریم سوژه عشق کسی باشیم. همه ما کتاب و عطر و گل و شکلات و دست‌نوشته‌های شکیل و خوش‌خط را که برای ما و فقط برای ما نوشته شده‌اند دوست داریم. همه ما دوست داریم آن فرد خاص و یگانه دیگری باشیم اما هیچوقت هم نتوانستم با دست انداختن و معطل نگه داشتن کسی بخاطر خوش خوشان خودم کنار بیایم.

یادم است که یک شب واقعا حس کردم به آن فرکانس صدا که از گوشی تلفن می‌شنیدم حساسیت پیدا کرده‌ام و هر قدر آن صدا مردانه و محکم و در عین حال جنتلمنانه و پر محبت بود این حساسیت و دافعه منهم بیشتر می‌شد. با اینکه در شهر دیگری شاغل بودم و به ندرت ملاقاتی صورت می‌گرفت و من هم از ملاقات به واقع گریزان بودم، یک آن تصمیمم را گرفتم و با صدای محکم گفتم پنجشنبه می‌آیم تا همدیگر را ببینیم. منِ گریزپا که داوطلب می‌شدم برای یک دیدار! جل الخالق! فقط خدا می‌داند او چه فکری کرد از شنیدنش…

یادم است که برای آن سفر و آن دیدار مرخصی گرفتم و هزینه سفر پرداختم. همه اینها برای این که بروم روبروی کسی بایستم و بگویم این رابطه شروع کردن ندارد چون از همین الان می‌دانم که راه به جایی نمی‌برد و عاقبتی ندارد. هزینه مالی و زمانی دادم تا به کسی که با هم آنقدرها هم چیزی را شریک نشده بودیم بطور حضوری و با شفافیت و قاطعیت بگویم وقتش را با من تلف نکند.

یادم است که یکی دو نفر نزدیک به من همان موقع به ریشم خندیدند و گفتند تو دیوانه‌ای! می‌توانستی بدون زحمت دادن به خودت، پشت تلفن بهش بگویی موضوع را تمام شده بداند و دیگر مزاحم تو نشود. یکی دیگر گفت چکار داری تمامش کنی… بگذار توی خماری بماند. تو هم کیف‌اش را ببر، هدیه‌هایش را بگیر و شل کن سفت کن در بیاور. با حیرت آن خانم‌‌ها و آقایان محترم (؟!) را نگاه کردم و چیزی نگفتم. بر خلاف من، از آن حرفه‌ای‌های کار بودند. از آن با تجربه‌ها که متاهل هم بودند و چه در زمان تجرد و چه بعد از تاهل روابط زیادی را تجربه کرده بودند و در عین حال آنچنان نصیحت‌های خاله خرسه‌ای به من می‌کردند. با همان بی‌تجربگی و نادانی خودم در یک جایی ته دلم حس می‌کردم که آن روش، روش خوبی نیست. که انسانی نیست، مودبانه نیست و بیشتر شایسته بربرهاست و آنها که از نزاکت و تمدن و همدلی بویی نبرده‌اند.

الان خیلی سال از بیست و پنج سالگی من گذشته است و من هنوز همان آدم کم‌تجربه قبلی هستم به همان دلیلی که قبلا گفتم. گند دماغی و وحشی بودن چیزی نیستند که با گذر زمان عوض شوند. هنوز هم به کسی اجازه نمی‌دهم از حدی فراتر به من نزدیک شود، هنوز هم فقط آنهایی وارد حریم خودی‌هایم می شوند که خودم انتخابشان کرده باشم. اما در طول این سال‌ها زندگی کردم و دیدم و شنیدم و خواندم. فهمیدم که هنوز که هنوز است آن بربریت و فقدان همدلی چقدر زیاد است. فهمیدم که چقدر آدم‌ها هستند که جرات روبرو شدن با طرف مقابل‌شان را ندارند و چقدر زیادند آدم‌هایی که هارت و پورت شهامت یا روشنفکری‌شان آسمان را پاره می‌کند اما آنقدر جرات ندارند که به وقتش بروند توی چشم کسی نگاه کنند، با مسائل روبرو شوند، دلایلشان را بازگو کنند، مسئولیت خودشان را بپذیرند و… در نهایت با نزاکت و با قاطعیت بگویند: نه، تمام شد! یا: نه! این داستان نمی‌تواند شروع شود!

چقدر زیادند آدم هایی که توی حباب خوب بودن خودشان غرق هستند و روزی هزار بار قربان و صدقه محسنات خود می‌روند ولی ناتوانند از دیدن تفاله‌های وجود خودشان – به قول نیچه بوزینه‌های درونشان – که باعث می‌شوند از کسب توجه دیگری لذت ببرند و در عین اینکه می‌دانند داستانی ره به جایی نمی‌برد، فقط برای سیراب کردن میل خود به توجه، وضعیت را روشن نمی‌کنند. این آدم‌های شریف و خوبی که آنقدر از همدلی خالی‌اند که نمی‌فهمند چه به سر طرف مقابلشان می‌آورند، حواسشان فقط به اینست که حفره‌های خالی وجود خودشان، نیازشان به توجه و عاطفه و وابستگی‌شان به تایید سیراب شود. برای بعضی‌ها اساسا تعداد آدم‌های تو خماری گذاشته شده، سوژه پز دادن هم می‌شود!

خلاصه که دوست عزیز چه خانم و چه آقا، اگر جزو این دسته آدم‌ها هستید بروید و یک فکر اساسی برای بی‌شعوری و خلاهای روحی و شخصیتی خود و تفاله‌ها و بوزینه‌های هستیِ خود بکنید و یادتان باشد ترک نکردن یک رابطه بی‌فرجام و یا ترک کردن کسی با ا‌س‌ام‌اس یا آن‌فرند و بلاک کردن روی فیس‌بوک و مشابهش فقط نشان‌دهنده فقدان‌های بزرگ وجود شماست. خیلی هم خیال هزاره سومی بودن و دیجیتال بودن به سرتان نزند که داشتن شعور و دانستن آداب معاشرت و صداقت با خود و دیگری و خیلی چیزهای دیگر دیجیتال و غیر دیجیتال ندارد. آدم‌ها ولی نوع متمدن و نوع  بربر دارند اتفاقا! از ما گفتن.

*همدلی Empathy

گل یا پوچ، پوچ، پوچ

«راه‌های پایان دادن به یک رابطه»

سپیده‌دم

زیر پست یک نفری یک جای جهان مجازی که دیگه سر نمی‌زنم، یک کامنت عصبانی نوشته. خطاب به یک نفر سوم. در دعوای در مورد نفر چهارم. من رو نشونه گرفته اما. می‌تونست ننویسه. می‌تونست حتی اینقدر خشمگین ننویسه. می‌تونست پای من رو وسط نکشه. موضوع هیچ ربطی به من نداشته. فقط تلگنگری بوده به خشم. خشم کنگره‌دار که زیر پوستش مونده. چقدر؟ می‌شمرم که بعد از یک سال و یازده ماه و سه روز.

براش ایمیل می‌زنم که چطوری. احوالپرسی مثلا. زمان زیادی گذشته که حتی اندازه‌اش هم دیگه دستم نیست. می‌شناسمش که همیشه آنلاینه و همون لحظه حتما می‌خونه پیغام رو. جواب می‌ده. چند دقیقه بعد. در لحظه جواب می‌دم. جواب بعدی هشت ساعت بعد میاد. یک جور که انگار بترسه شبیه خودش بودن، این خط نازک ِ به شرط ادب رو دوباره یه طناب تنیده کنه.

گاهی هنوز می‌بینیم هم رو. از اون روز کذایی که گفتم بیا و این طرز بودن رو دیگه ادامه ندیم اما، یک دیوارچه‌ی نامرئی بینمون کشیده شده. وقت دیدن ها معذبیم. وقت صحبت کردن‌ها ناآروم و مضطرب. جالبه که صحبت‌های خارج از نگاه جمعمون هنوز رد صمیمیت و رفاقت داره اما جلوی جمع به هم می‌ریزیم. رابطه رو هیچ وقت جلوی شخص ثالثی نبردیم. برای خودمون بود فقط. برای درون مرزهای امن خودمون. حالا اما زمینش پر مین‌های کوچک کشنده است.

زندگی رو پر از خرده ریزه‌هایی کردیم مثل مدرک، کار، پول، دستاورد و هزار چیز دیگه که یحتمل به همین چیزها فکر نکنیم. فکر نکنیم فلانی رفت و چقدر جاش خالیه. چقدر وقتی فلان کتاب رو می‌خونم می‌تونستم سر موضوعش باهاش صحبت کنم. چقدر در مورد فلان موضوع قهار بود. چقدر دست پخت خوبی داشت. چقدر کنارش می‌شد آرامش داشت. یادمون نیاد شب‌های اول ماه چطور زل می زدیم دوتایی به ستاره‌ها. یادمون نیاد فلان جای شهر رو دوست نداشت. یادمون نیاد چقدر رنگ آبی بهش می‌اومد.

رابطه تموم میشه از این حرف نزدن‌ها. انگار با آدم روبرو که نه، با احساس خودمونه که قهر می‌کنیم. بعد یه وقت و بی‌وقتی که نشونه‌ای از طرف روبرو میاد، اینطور خشمه که می‌جوشه. خشم. خشم. انگار رابطه یک بچه کوچیک بوده که همون در نطفه فوت کرده. یک درخت بوده که خشک شده. یک خونه بوده که امنیتش رو از دست داده. یک ماشین که موتور سوزونده.

و ما کنار یه صحرای خشک انگار تنها موندیم. تنهایی خشم آور.

نقطه، تهِ خط

«راه‌های پایان دادن به یک رابطه»

سحرگاه

دیر رسیدم سر قرار، مثل همیشه، منتظرِ کمی غرغر بودم مثل همیشه، اما این بار دور زد و رفت. جا خوردم، یخ کردم، و رفتم…  آنقدر راه رفتم تا زهر این اتفاق از تنم شسته شد. برگشتم خانه و از همان شب نه به پیام‌ها جواب دادم نه به تماس‌ها. گوشی را گذاشتم روی تخت، روبه رویش نشستم و گریه کردم و به هیچ کس جوابی ندادم تا صبح شد. صبح دیگر از گریه سِرّ شده بودم، اما تصمیمم را هم تمام و کمال گرفته بودم. دلیل تصمیمم رفتار آن روز او نبود، رابطه‌ام کودک شش ساله معلولی بود که به زور تا این سن رسانده بودمش برای انکه کسی – حتی خودم – نگوید مادر نالایقی بودم. اما آن شب کودک بالاخره مرده بود. هر چقدر تلخ، هر چقدر دردناک، هر چقدر پر خاطره، اما کودک عمرش به دنیا نبود. چون نه قلبش درست تشکیل شده بود، نه نفس می‌کشید و نه راه می‌رفت. اما من خودخواهانه تنش را روی تن خودم حمل می‌کردم. راه بدی برای تمام کردن بود اما من مثل معتادهایی بودم  که ناگهانی تصمیم می‌گیرند و ترک می‌کنند (ترک یابویی). من بلاخره آن نقطه را گذاشته بودم. نقطه، ته ِ خط.

با هم دوست بودیم. هشت نفر بودیم و دو به دو با هم بودیم. با فاصله‌های زمانی یک ماه و دو ماه با هم زوج شده بودیم .طی سه سال،  دو نفرمان ازدواج کرده بودند؛ دو نفر عقد بودند و دو نفر مهاجرت کرده بودند به ترکیه، زوج آخرمان مانده بودند، نه ازدواج کرده بودند نه رابطه دوستانه‌شان پیشرفت خاصی کرده بود. با هم بودند و نبودند، با دعواهای ابتدایی، با شک‌ها و تردیدهای ناشی از کم‌شناختی. عاقبت دختر از بد ادایی پسر خسته شد و گفت این رفتارهای تو یعنی می‌خواهی جدا شویم؟ پسر گفت اگر تو می‌خواهی و به همین سادگی جدا شدند. بعد از چند ماه که دختر کم کم به روال زندگی عادی برگشته بود و آرام شده بود، پسر دوباره به یکی از دوستان مشترک پیغام داد که من این بار می‌خواهم جدی و به قصد ادامه زندگی جلو بیایم. لطفا دختر را راضی کنید. دوستان تلاش کردند تا دختر راضی شد برگردد به رابطه‌ای که خودش هم دوست داشت و این بار قرار بود جدی‌تر هم باشد. باز چند ماه گذشت و هیچ اتفاقی نیفتاد. باز همان تردیدها، همان سردی‌ها، همان بی‌علاقگی‌ها از سوی پسر. تا آن جا که عاقبت پسر نوشت «نه تو آنچه که من می‌خواستم هستی، نه من آن چیزی هستم که تو میخواهی… بیا هم را ببخشیم.»  یعنی تو بیا خودت نتیجه بگیر و جدا شو و برو و این یعنی نقطه پایان به روش پایان باز.

دختر پسر را می‌خواست. پسر که شاعرپیشه بود، باهوش بود، خلاق و نخبه بود. پسری که برایش شعرهای حماسی می‌گفت،‌ برای دیدن‌اش هزار کیلومتر راه می‌رفت که دلتنگی‌اش را بپراند. دختر پسر را می‌خواست، اما می‌خواست شاعرمسلکِ نخبه‌ی مهربان ِ آرام، در همین لحظه،  پولدارهم باشد، سربازی‌اش را هم رفته باشد، کار خوب و ماشین خوب و خانه خوب هم داشته باشد. چون آنقدر دوستش داشت که نمی‌توانست حتا دو سال برای فراهم شدن این‌ها یا حداقل قسمتی از این‌ها صبر کند. پسر با تمام عشقی که داشت نخواست دختر را بگذارد در معذوریت، توضیح داد که فراهم کردن همه‌ی این‌ها ده سال طول می‌کشد و فراهم کردن حداقل‌هایی که بتوانیم با آن زندگی شروع کنیم دو سال، بیا دو سال را با نامزدی، عقد یا هر چه میخواهی بگذرانیم. دختر گفت نمی‌شود. پدرم باید ببیند تو همه چیز داری! پسر گفت خب من همه چیز ندارم! همینم که می‌بینی. عاقبت پسر نشست و سنگ‌ها را واکند و دختر از موضع خود پایین نیامد. قرار شد نقطه بگذارند. هنوز جوهر نقطه خشک نشده بود که دختر، پسر را در شبکه‌های اجتماعی  آنفرند کرد، بعد یادش افتاد با پسر می‌تواند دوست معمولی باشد دوباره دوست شد، دوباره لغو دوستی کرد و این داستان تا مدت‌ها ادامه داشت…

گمانم برای ما پایان دادن به یک رابطه سخت است. شاید چون ما عاطفی هستیم و هنوز قواعد دوستی و رابطه‌های این چنینی را خوب یاد نگرفته‌ایم. ذهن کمال‌گرا و ایده‌آل طلب‌مان می‌خواهد در گیر و دار یک عشق ازلی و ابدی باشد و عادت کرده تمام شدن رابطه را تقصیر کسی بداند، و اگر به جز این باشد نابود می‌شود، جانش در می‌رود، کلافه می‌شود.  و این می شود که یا با ناله و نفرین رابطه را تمام می‌کنیم یا با بی‌محلی و دروغ و. گاهی هم اصلا رابطه را تمام نمی‌کنیم ولی خودمان را گول می‌زنیم که تمامش کرده‌ایم. ما هنوز آن توانایی را نداریم که پیشاپیش از یک رابطه برای خودمان قصر نسازیم و هنوز آن توانایی را نداریم که پس از اتمام آن رابطه زندگی را ویرانه نکنیم. ما به مهارت‌های جدی در پذیرفتن نیاز داریم، در درک کردن، در دوست بودن … در دوست ماندن…

حد آزادی کودک

«حدود آزادی کودکان»

باغچه‌ی همسایه: وبلاگ ماچو بده بیاد

نفهمیدم چطور مادرم اینکار را کرد ولی به نظر من که موفق بود، همه هم به او آفرین می‌گویند. من همیشه کودک، نوجوان و جوانی بودم که هر کاری به فکرم می‌رسید برای انجامش آزاد بودم در عین آنکه هر کاری را اجازه نداشتم بکنم و خب فرق و مرز آن کارهای اولی با آن کارهای دومی همیشه برایم واضح بود. هرچه الآن که می‌خواهم درباره‌اش بنویسم نمی‌فهمم مادرم چطور این مرزها را برای من تعیین کرده بود و چطور آنقدر دقیق و متناسب بود که همیشه از خواست و نیازهای من فراتر بود که من دلیلی برای چانه‌زنی نداشته باشم. بعضی اقوام که دوره‌ای با ما زندگی می‌کردند تاب قوانینمان را نداشتند، خانه معروف بود به سربازخانه ولی من حتی اصلا حس نمی‌کردم قانونی وجود دارد فقط چون همه می‌گفتند این خانه آداب و رسوم زیادی دارد الآن می‌گویم قوانینی داشت که برایم سخت نبود. قوانین در خانه ما ناگفته بود، خودم هم در وضع و لغوشان شریک بودم، در حیطه اختیارات خودم، برای اتاق خودم، لباس‌هایم، وقت خوابم، انتخاب دوستانم، برای برنامه‌ریزی درسی‌ام، حتی برای کارها و رفت و آمدهای خانه. قوانین متناسب سن من تغییر می‌کرد، حتی خودم می‌دانستم که تاریخ مصرف این قانون به پایان رسیده، یا از این به بعد در خانه چنین است. مادرم نمی‌ایستاد و انگشت اشاره‌اش را تکان تکان نمی‌داد، فقط خودش آدم مرتبی بود، چه در زمان، چه در پوشش. چه در رفتار و چه در گفتار، آرام و متین و موقر بود خب برای من هم بدیهی بود که پس باید مرتب و خوش قول و مودب باشم. هیچ وقت از مادرم ناسزا نشنیدم که حتی نثار اخبار ضد و نقیض تلویزیون کند، هیچگاه برافروخته نشد، هیچگاه داد نزد، هیچگاه حرف نامربوط را قبول نکرد، حداقل جلو چشم من اینطور بود. آنچه را هم خودش اجازه داشت انجام بدهد ولی من نه را توضیح می داد و با من حرف میزد. وقتی در مهمانی رفتار اشتباهی می‌کردم خودم می‌فهمیدم و به خانه که برمی‌گشتیم در اتاقم منتظر می‌نشستم تا مامان بیاید و حرف بزنیم. هیچ وقت سرزنش نبود فقط چرایی غلط بودن رفتارم بود. یکبار خودش گفت: «نمی‌خواد بری تو اتاقت بیا بیرون ولی حواست باشه فلانی از تو بزرگتره و فهمیدم که خیلی ناراحتت کرد ولی دلیل نمی‌شه که تو اونجوری جوابش رو بدی، خودت می‌دونی که کار خوبی نکردی». البته پیش آمد چند باری که پایم را از گلیمم درازتر کردم ولی با مقاومت خیلی سختی هم مواجه نشدم، در نهایت می‌گفت: «اجازه خواستی و من ندادم حالا دیگه تصمیم خودت و زندگی خودت، فکرهات رو بکن و تصمیمتو بگیر». یکبارش برای نرفتن به مدرسه غیرانتفاعی بود، یکبارش برای صرف تمام عیدی‌هایم برای مشارکتی در مدرسه بود، یکبارش برای رفاقت با یکی از بچه‌های پر دردسر مدرسه بود، برای رد و بدل کردن نوارکاست و ویدیو در مدرسه و برای زیر نظر گرفتن پسرهای محله و پچ پچ کردن با دوستانمان بود. اخم می‌دیدم ولی می‌دانستم این اخم برای آن است که فکر نکنم خیلی بزرگ شده‌ام و در واقع این مادرم نیست که مخالفت می‌کند بلکه جامعه، مدرسه، آینده و حرف مردم است و مادرم دارد مرا از قضاوت‌ها یا شکست‌های احتمالی حفاظت می‌کند. خطر کردم و با ترس و لرز هم خطر کردم ولی می‌دانستم حتی در خطاهایم مادرم پشتیبانم است، پس وقتی سرخورده و پشیمان بودم از مادرم پنهان نکردم، آمدم و حرف زدم و چرایی شکستم را دو تایی تحلیل کردیم. در خانه قانون بود که دروغ نگوییم. قانون بود که نمی‌توانم نداریم. قانون بود که برای کارهایمان باهم مشورت کنیم. قانون بود نترسیم و هر وقت ترسیدیم حرف بزنیم. قانون بود نه الکی نگوییم و دیگری را قانع کنیم. مادرم حق وتو داشت البته ولی به جز چندبار انگشت‌شمار از حقش استفاده نکرد. آن هم بعدها فهمیدم چون نمی‌توانست نه الکی را توجیه کند وتو کرد و بهش حق می‌دهم. یکبار خودم را به در و دیوار زدم که من باید با اردوی مدرسه بروم بهشت زهرا. مادرم گفت نه، گفتم ولی من باید بروم، همه می‌روند و من تنها در مدرسه چه کنم؟ گفت نه! گفتم دلیل نداری و الکی می‌گویی نه، پس من می‌روم. گفت اجازه نداری به جای من امضا کنی، نه یعنی نه دیگر هم حرفی نشنوم. نزدیکی‌های عید بود و همه بچه‌های هم‌پایه من رفتند قبرستان، من که رضایت‌نامه نداشتم نرفتم و دو نفر دیگر که همان روز مریض شده بودند و فردا گفتند که تمام خرید عیدشان را دیروز خریده‌اند. من ماندم مدرسه و از زور بیکاری تمام شیشه‌های کلاسمان را برق انداختم. چند باری ناظم تپلمان را تا طبقه سوم با هن و هن کشاندم بالا که بیا پایین بچه جان می‌افتی، یکبار هم دعوایم کرد که با پسرهای توی خیابان حرف نزن. الآن می بینم من هم جای مادرم بودم اجازه نمی‌دادم بچه‌ام را ببرند قبرستان که قبر شهدا را یک روز تمام آب و گلاب پاشی کند و با چشم پف کرده از یک روز اردوی گریه برگردد خانه. من آنقدر آزادی داشتم که از همان اول دبستان اجازه داشتم خودم رضایت‌نامه و کارنامه‌هایم را امضا کنم و تحویل بگیرم و اینها. سال اول ثلث اول که کارنامه‌ام را به خودم ندادند، مادرم آمد مدرسه و نمی‌دانم به مدیرمان چه گفت که خود خانم مدیرمان با لبخند جلوی مادرم کارنامه‌ام را داد دستم. آن روز احساس می‌کردم بزرگ شده‌ام و مسئولیت سنگینی بر عهده‌ام است. مسئولیت اعتماد مادرم و حتی یک بار هم ناامیدش نکردم.

مطمئنم ذات من نبود، بلکه ظرافتی در رفتار و اعتماد مادرم بود که باعث میشد غرور ناشی از خیانت نکردن به مادرم ارزشمندتر از غرگی‌ای ناشی از قانون‌شکنی باشد. همین یک مورد باعث شد که دیگر قوانین هم ضمانت اجرایی داشته باشند.