پدر و مادر بودن یعنی تلاش برای نمردن

«سهم زنان از ارث»

مهمان هفته: مسعود سلطانی

۱- چهار پنج سال پیش برای گرفتن گواهی سلامت جسمی و روانی و عدم اعتیاد به پزشکی قانونی رفته بودم. منتظر بودم تا نوبتم بشود که سر صحبت را با بغل دستی‌ام باز کردم. او هم همین گواهی‌ها را برای دریافت جنین اهدایی می‌خواست. صحبتمان به مسایل حقوقی و فقهی فرزندپذیری و اهدای جنین رسید. وقتی گفتم که فرزندخوانده ارث نمی‌برد و بسیاری از فقها همین نظر را در مورد جنین اهدایی دارند و معتقدند که فرزند حاصل از جنین اهدایی از صاحب اسپرم و تخمک ارث می‌برد و نه پدر و مادری که بزرگش کرده‌اند، مبهوت به من نگاه می‌کرد که انگار این حرف‌ها را از خودم در آورده‌ام. زن‌ و شوهر هر دو مذهبی و مقید به رعایت احکام شرع بودند، اما حتی تصور نمی‌کردند که فرزندخوانده و فرزندشان که قرار بود با جنین اهدایی به دنیا بیاید، از آنها ارث نمی‌برد. آزمایش‌ها را دادند و رفتند اما با نگرانی سرنوشت فرزندشان که هنوز جنین هم نبود. پدران و مادران فرزندپذیر ناگزیر باید مدام به مرگ فکر کنند.

۲- همان‌ روزها صدای مضطرب مردی جوان را می‌شنیدم که به پزشک قانونی التماس می‌کرد که گواهی سقط فرزندش را بدهد. معاینات نشان می‌داد که فرزندش با نقصی مادرزادی به دنیا خواهد آمد اما از زمان بارداری بیشتر از ۵ ماه می‌گذشت؛ دو سه هفته‌ای بیشتر از مهلت قانونی. مرد اول التماس می‌کرد، بعد لابه و بعد زاری که پزشک پای ورقه سقط قانونی را امضا کند و پزشک انکار که زمان قانونی سپری شده است. لابلای گفته‌هایش مدام می‌گفت من پیک هستم و بعد از مدت‌ها بچه‌دار شدیم. نمی‌توانم از عهده خرج درمان و مراقبت کودکی که متولد می‌شود، بربیایم. ارثم هم روی زمین نمانده است؛ اصلا بچه نمی‌خواهیم. لابه‌هایش بی‌اثر بود و نگران زنده ماندنش رفت.

۳- یتیم شدن به از دست دادن تکیه‌گاه عاطفی خلاصه نمی‌شود. ماجرای ارث کودکی که پدر یا مادرش را از دست می‌دهد بسیار دردناک است. بخشی از اموال این کودک به پدربزرگ و مادربزرگش ارث می‌رسد و وقتی هم پدربزرگ و مادربزرگش بمیرند، چون از طبقه دوم وراث است، تا وقتی عمو و عمه یا دایی و خاله دارد، از پدربزرگ و مادربزرگش ارث نمی‌برد. نابرابری و بی‌قدرتی مطلق. انگار کودک مقصر است که یتیم شده است و باید تاوان بدهد. پدر و مادر بودن یعنی تلاش برای نمردن. همیشه نگرانی که بمیری و فرزندت گرفتار برادران و خواهرانت بشود؛ همان‌ها که موقع بودنت قربان‌صدقه‌اش می‌روند. وقتی پای ارثی باشد که از شیر مادر حلال‌تر است، هر اتفاقی ممکن است.

۴- کودکی که خارج از ازدواج شرعی به دنیا می‌آید نیز مقصر انگاشته می‌شود و با ارث نبردنش از پدر و مادرش، «گناه شرعی» آنان را پاک می‌کند.

۵- ارث باید به طور طبیعی یادآور مرگ باشد اما برای من به معنای نابرابری و بی‌قدرتی است. همیشه این پرسش برایم مطرح بوده است که چرا کودکان بی‌قدرت چنین نواخته می‌شوند. در مورد کودکی که به فرزندی سپرده می‌شود و کودکی که از ازدواج غیرشرعی به دنیا می‌آید، می‌توان دلیلی هر چند ناصواب علم کرد. گفت این قواعد سخت‌گیرانه برای سوق دادن جامعه به رعایت موازین شرعی است تا کسی بدون رعایت شرع با کسی نباشد و یا نسب زیستی که برای شارع اهمیت دارد، مخدوش نشود. اما مردن پدر و مادر که دیگر دست خود آدم نیست که کودک پدرمادرمرده را می‌نوازند و داد یتیم‌نوازی می‌دهند.

2 نظر برای “پدر و مادر بودن یعنی تلاش برای نمردن

  1. متن خوبی‌ست. اما متن چه ربطی یه سهم زنان از ارث دارد؟ موضوع در مورد بچه ها نبوده که!

    لایک

دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.