حقوقی که اشتباه نوشته می‌شوند

«درک ما از عدالت در تقابل با واقعیت جهان»

شامگاه

درست همین چند روز پیش وقتی احساس کردم حقم را خورده‌اند و سرم کلاه گشادی رفته، نشستم و عمیقاً فکر کردم. موضوع از جایی شروع شد که بنده یک پروژه مشترک با شخص سومی را شروع کردم و ایده‌ها و اصلاحیه‌ها از من و اجرا با ایشان بود در واقع به نوعی آموزش‌دهنده بودم و ایشان آموزه‌ها را اجرا می‌کرد. کار نهایی بسیار کار خوبی از آب درآمد و درست زمانی که گفتم برای رزومه خودم هم از این کار می‌خواهم اسم ببرم خیلی راحت و شیک و با اعتماد به نفس اعلام کرد که پروژه متعلق به خودش است!

 حس آن لحظه‌ام را واقعاً نمی‌توانم توصیف کنم. خشم و عصبانیت از او و خودم و همه آدم‌های روی زمین! بعد از مدتی که آرام‌تر شدم فکر کردم. خیلی فکر کردم که چه شد و چرا به اینجا کشید. آنچه متوجه شدم این بود که ما آدم‌ها وقتی احساس می‌کنیم بی عدالتی رخ داده یا ظلمی شده در واقع در ناخودآگاهمان، حقی را برای خودمان متصور شده‌ایم و بعد همه چیز را بر اساس آن تعریف کرده‌ایم، و غافل از این موضوع که مشکل دقیقاً همینجاست.

در واقع وقتی کسی برای خودش «حقی» متصور می‌شود و می‌بیند که دیگران این «حق» را نمی‌بینند یا اعتنایی نمی‌کنند، نتیجه می‌گیرد که ظلم شده و عدالت زیر پا گذاشته شده است. در حالی که به عقیده من اصولاً ما انسان‌ها نمی‌توانیم برای خودمان حق «تصور» کنیم! حق‌ها را باید بنویسی، از دیگران اقرار بگیری و به تفاهم برسید، بعد از این مرحله اگر کسی زیر نوشته و اقرار خودش زد می‌توان ادعا کرد که دارد ظلم می‌کند.

نکته مهم‌تر اینجاست که ما آدم‌ها معمولاً به همین راحتی‌ها راضی نمی‌شویم کسی حقی داشته باشد که ما نداشته باشیم و اصولاً به تفاهم رسیدن خیلی معنایی ندارد، همه خودشان را صاحب حق می‌بینند، و حقوق، بیشتر بر مبنای نفع شخصی آدم‌ها تعریف می‌شود تا مصالح نوع بشر، به عبارت بهتر کسی که ذینفع باشد از پایه نمی‌تواند چیزی به اسم «حق» را تعریف کند و اگر تعریف کرد نتیجه‌اش می‌شود همینی که الان می‌بینی! حقوقی که رعایت می‌شوند و عدالتی که در عمل می‌بینی با تصویری که از عدالت در کتاب لغت تعریف می‌شود متفاوت است!

تا زمانی که صاحبان منفعت قانون می‌نویسند و «حق» تعریف می‌کنند، کتاب زندگی و صفحات روزنامه‌ها و اخبار پر خواهد بود از تناقضات، و این می‌شود که آنچه می‌پنداریم با آنچه می‌بینیم در عمل، از زمین تا آسمان فرق دارد!